عون بن علی نام کوهی در   تبریز هست که با عنایات مسئولین استان تبدیل به تفریخگاهی زیبا شده که صبحها مخصوصا صبحهای جمعه پذیرای گردشگران زیادی میشه ُ این کوه در بین اهالی بومی به نام " عینالی" مشهور هست و اما تاریخچه و ویژگیهای این کوه :

کوه عون بن علی (سرخاب و عینالی) یکی از کوه‌های استان آذربایجان شرقی است که در ناحیهٔ شمالی شهر تبریز و بر روی رشته کوه عون بن علی با ارتفاع ۱۸۰۰ متر قرار گرفته‌است.

بر قله کوه آرامگاه عون بن علی واقع گردیده و الفبای کوهنوردی در تبریز از این منطقه آغاز گشته است .

آرامگاه عون بن علی که مردم تبریز امروزه عينالی يا عينال زينال می نامند آرامگاه «عون ابن علی » و برادرش «زید بن علی» می باشد که گویند از فرزندان علی بن ابی‌طالب می‌باشد حافظ كربلایی كه كتاب خود را در اواخر قرن دهم هجری تأليف نموده از قول مراد و مرشد خود نقل می كند كه دو برادر جولاه (بافنده) بودند و در اين مكان به امر جولاهی اشتغال داشته اند.


این بنا در دورهٔ ایلخانی ساخته شده‌است و تا قرن نهم هجری آباد بوده که تسلط قشون عثمانی به ويرانی گرائيد اما در زمان حکومت صفویه به دستور شاه عباس صفوی تجديد بنا يافت و مجدداً آباد گرديد.

سبک بنای امامزاده شيوه ايلخانی داشته و دارای سه اتاق، دو مقبره، یک ایوان و پنج ستون سنگی بزرگ است.

در قرن دهم هجری در همان محل بقعه ٬ تكيه ای كه به سلسله نعمت الهی تعلق داشت، وجود داشته است.

کوه عون بن علی درطول تاریخ نامهای زیادی داشته است :

  • در قدیم و در زبان عوام و محلی این کوه به دلیل سرخی آن که ناشی از وجود خاک رس ٬ لايه های گچ و ماسه های رنگين است به ارتفاعات سرخاب معروف بوده و هست .

سيدجلال عضد در اشعارش چنین از سرخاب یاد کرده است:

تا بريزاند تب غم را ز دل سرخاب    برسر سرخاب رو تا بنگری تبریز را 

 

ژان پاتیست تاوریه جهانگرد فرانسوی عقيده دارد كه سابقاً روی اين كوه كليسای ارمنی بوده كه مسلمانان آن را به مسجد تبديل كرده اند و در دوران پيش از اسلام در همان محل پرستشگاه و شايد آتشكده ای وجود داشته كه مانند بسياري از پرستشگاه های پيش از اسلام در دوران های بعدی رنگ و روی اسلامی به خود گرفته و به صورت زيارتگاه درآمده است

در سال ۱۳۵۴ جنگل بانی وقت آذربایجان شرقی طرحی را جهت جنگل کاری کوه های عینالی به وزارت کشاورزی ارسال می دارد که پس از تصویب آن در سال ۱۳۵۵ کارشناسان فائو جهت امکان سنجی و بررسی طرح مذکور به تبریز سفر نموده و از منطقه بازدید می کنند که عملاً هیچ گونه فعالیتی به جز یک قطعه جنگل کاری در پشت کارگاه موسوم به جنگل کاری ارم در مساحت حدود ۱۰۰ هکتار انجام نمی گیرد .

چند سالی‌است که شهرداری تبریز به‌دلیل استقبال کم‌نظیر مردم شهر از این کوه، طرح احداث پارک جنگلی عون بن علی رااز سر گرفته‌است. با تکمیل این پروژه، کوه عون بن علی از شهر تبریز به جای آن که به رنگ سرخ دیده شود، به رنگ سبز دیده خواهد شد و تکمیل این پروژه، در زیبایی شهر، تأثیر فراوانی خواهد داشت.

مردم از زمان‌های قدیم برای رفتن به بقعهٔ عون بن علی باید از سراشیبی‌های کوه عون بن علی بالا می‌رفتند و به همین دلیل، تنها عدهٔ قلیلی از کوه‌نوردان به‌این مکان می‌آمدند. ولی اکنون به‌دلیل این‌که جادهٔ آسفالته‌ای از بزرگراه پاسداران تا بقعه کشیده شده‌است، بسیاری از مردم عادی نیز -به‌خصوص در آخر هفته و روزهای تعطیل- برای ورزش و تفریح، به‌این کوه صعود می‌کنند و علاوه برآن، شهر تبریز را از بامش نظاره‌گر می‌شوند.

عینالی از دور به ظاهر خشک و بدون هرگونه رستنی دیده می شود اما اخیرا یکی از هنرمندان تبریزی در یک لوح فشرده دریک سال عکاسی از این کوه سرخ رنگ مجموعه به نام" گل های کوه عینالی "را مشتمل بر 575 قطعه عکس از مناظر کوه و گل های آن منتشر ساخته است.

پروژهٔ تله‌کابین عینالی که از ارتفاعات عون بن علی تا بزرگراه پاسداران ادامه خواهد داشت، یکی از مهم‌ترین پروژه‌های عمرانی در این ارتفاعات محسوب می‌شود.

«رستوران عون بن علی» که در چندمتری از بقعهٔ عون بن علی واقع شده‌است، با ارائهٔ غذاهای متنوع، این زمینه را فراهم می‌کند که در عین حالی که مردم ناهار یا شام صرف می‌کنند، نظاره‌گر شهرشان باشند.

«برج یادمان شهدا» که برای زنده نگه‌داشتن یاد و خاطرهٔ شهدای شهر تبریز بنا شده‌است، در ضلع غربی بقعهٔ عون ابن علی واقع شده‌است و چند شهید گمنام در آن آرمیده‌اند

قله‌هایی که در ارتفاعات عون بن علی واقع شده‌اند، عباتند از:

  1. قلهٔ دند (ارتفاع: ۲۳۷۸ متر)
  2. قلهٔ بهلول (ارتفاع: ۱۹۸۵ متر)
  3. قلهٔ پکه‌چین (ارتفاع: ۱۹۴۵ متر)
  4. قلهٔ هیلله (ارتفاع: ۱۸۵۰ متر)
  5. قلهٔ عون بن علی (عینالی) (ارتفاع: ۱۸۰۰ متر)


نمائی از تپه" الله اکبر"